یادتان باشد

مرگم را به لحن پرنده بخوانید

نه کرگدنی ترس آور

که شعرهای مرا بهم بریزد

جسدم را لابلای روزهای زمستان

که بروسان را سفید در خود پوشاند ، بپوشانید

نه سرخ به رنگ خونی که هیچگاه نریخت

اما لبانش را به آن آویخت

و بر منقار پرنده گذاشت

مرگم آوازیست

که کوچه های شهر را زیر پا می گذارد

تا شکل دموکراسی

بر بسترش باز شود .

عید باستانی همنشین قلب تان

وجودتان سرشار از مهر

شاد و تندرست باشید .

                 کارون هم آغوشی هایم

دختر گیسو بلندم

تنیده گیسو  در اندام خود  

مست جنوبی هایش

خیس از تب بلم ران رود

نفس به نفس

لابلای گیسویت

بو می کشم

اهواز کلماتم را

 که کارون ، به لبان خود کشیده

     ---------------------

به سپیدی این  پل  نگاه کنید

 کارون تنم را استتار نمی کنم

دستش را می گیرم

به کوچه های هر چند با تو بودن

و از پستانهایش

حلال عشقی را نوشیده

و لندن را می گویم

قدمتش را از پل شهر بردارد

تا کارونم عبور کند

بی دغدغه ای

برای عریانی اش

که خسته شده ام

از بس گرفتار شده ام

در حجاب جمهوری ام

      -------------

اهوازم را به سفر می برم

به سرچشمه ی زاگرس

تا از آلودگیش بکاهد

و صورتش را خواهم شست

با برفهای البرز

موهایش را زاگرس به زاگرس شانه خواهم زد  

به پای تخت می برمش

و تریبونش را به دهان می گیرم

تا پیچش موهایش را

 در این جغرافیا نشان دهم

آه ای کارون لب بسته ام

چه پلهایی به حسرتت مانده اند .

                                            بعضی افراد چنان به زندگی در لجن خو گرفته اند

                                            که بوی تعفن خود را احساس نمی کنند

 ۱

بیا به باران نیامده فکر کنیم

که دل در گرو دارد

بی تو

زمان در من برگشت می خورد

عقربه ها از کردارشان عقب نمی نشینند

 تو در من دور می خوری

و تکه هایت دور سرم می چرخد

بیا تا زمین را در بکارت خود تماشا کنیم

و باران را به دستهایمان دعوت

نگاهم به جهانی ست که از آن من است

----------------------------------------------------------------

۲

وقتی صبح با قدمهایت 

از پرچین زندگی می رود

دستهایم کوتاه می شوند

و ملحفه ای بر زندگی کشیده

چگونه جهان در قدمهایم جا ماند

و خیالم عصایش را در نوردید

بگو به موسای خیالم

کلاهش را برای صبح بخیر

از سر بردارد

جنون دردم

و  راهی بیابان

در پی عصایی

که موسایم بدست دارد

------------------------------------------------------

۳

جهان عقیم به کرداری ست

بهت بوسه و دو حرف

بوی زنانگی و بسترش

بوی افیون سیگاری که دود نمی کند

جهان عقیم به کرداری ست

در رستاخیز کلمات

افیونی به کردار زن

و در قاموسش

من از زنان بسیارم

جهان به زنانگی هایش موسایی می کند

 سوژه ای که از شناسای خود دور مانده است  


ز آغاز باید که دانی درست     سرمایه ی گوهران از نخست

که یزدان ز ناچیز چیز آفرید       بدان تا توانایی آمد پدید
 

آیا فردوسی وقتی دست به قلم برد و اثری را به نظم در آورد که برای آیندگان نمونه ای بارز از حیات ملی و سیاسی کشورش را ترسیم می کرد، فقط به بعد زمانی خودش توجه داشت ؟ چه هدف و مقصودی از اثری که در طول عمر خود آن را می پروراند و به رشته ی نظم در آورد داشت؟ او که تا پایان سالهای عمر سعی در پیراستن ، حفظ و توسعه اثر خود نمود و با توجه به چارچوب زمانی خود ، مهلتی برای نگرش و تاثیر گذاری بر جامعه ی خویش را پیدا نکرد. پس اساس فکری و جهان بینی او از تالیف این اثر چه بود ؟ فردوسی در طول سالیانی که تصمیم به تالیف شاهنامه گرفت با بکارگیری تمهیداتی از قبیل جمع آوری داستانهای کهن ،جمع آوری شاهنامه منصوری ،دقیقی و منابع مدون کاری را آغاز کرد که توسع و دیدگاه فکری او را از گذشتگان ، در محوریت قرار دادن تجربیات آنان و انتقال آن به آیندگان متمایز کرد .آینده ای که در چاچوب زمانی خاص نمی گنجد. فردوسی با توجه به نظام قبیله ای زمان خود و پی ریزی شخصیتهای اسطوره ای و قرار دادن آنان در حیطه ی قدرت ، ساختار سیاسی ، اجتماعی و فرهنگی زمان خود را بازسازی کرد . در شاهنامه ابتدا شاهد لشگر کشی و جنگهایی هستیم که بین شاهان و قهرمانان صورت می پذیرد ، امری که با توجه به نظام قدرت طلبی شاهان و غارت گری آنان ، چه در کشور و کشورهای مجاور به مخاصمه ای ادامه می یابد تا صلابت و قدرت آنان را در چاچوب حکومت خود به ثمر برساند. قدرت شاهانی که اهرمی از اندام برجسته ی این حماسه را نشان می دهند و با توجه به نیت و خواسته ی آنان در چاچوب قدرت ، دیگر عناصر برجسته تابع آنان شکل می گیرند. آنگاه پهلوانی برجسته چون رستم برای حفظ این خا ستگاه و تبعیت نمودن از آنچه که فردیت ایرانی را حفظ نماید ، به جدال با اندیشه و آیینی می پردازد که به نوعی نفی عملکرد خویش است .و تعارضی در چارچوب تعین های از پیسش اندیشیده شده بوجود می آورد که تقدیر به سر نگونی این آیین حکم می کند ، یعنی سرنگونی خویش توسط عواملی که در زیر سلطه ی اوست. بطوریکه در نبرد رستم و سهراب می بینیم تمام قراردادهای موجود ، در تعارض با یکدیگر به گونه ای عمل می کنند ، که هر کدام مکملی برای ایجاد بن بست موجود است . هر وضعیت و ساختی ساختهای پیش از خود را در هم می شکند و در راستای طبیعت و اقتضای زمان و مکان اندیشه هایی در گیر و زاییده می شود ف که مطابق با شخصیتهای داستان بار محتوایی خود را حمل می کند. تمام عناصر تشکیل یافته در شاهنامه ، صرفا حضور وقایع و داستانهای روایت شده و قدرت نمایی شاهان که از هر سوی ایران و از هر طبقه ای سر بر می آورند نیست . در ذهن فردی ایرانی چون فردوسی نمی گنجید که وضعیت کشور را بعد از برقراری حکومت ترکان غزنوی با دوره ی حکومت سامانیان مقایسه کند.و فر شاهی آنان را با نابسامانی های شاهان و غلامان ترک قابل قیاس بداند. این است که انگیزه ی سرایش این حماسه و گرایش شاعر به نظم شاهی و اشرافیت به گونه ای بارز ، در تفاوت بین جایگاه ایرانیان در دوره های مختلف این نظامهای پادشاهی است ، که ایرانی را گاه به اوج صلابت ، قدرت و اندیشگی خود می رساند و گاه به ذلالت غلامان ترک . پهلوانان شاهنامه با تمام وجوب و ساختار پهلوانی و ابر مردی که در وجود خود حمل می کند ، یک بعد زمینی دارند و هر کدام با وجود بعد اساطیری و مانا بودنشان ، مثل انسان طبیعی به سر نوشت و تقدیر تسلیم می شوند و مرگ را تجربه می کنند .هر کدام از خصوصیت فرا زمینی پهلوانان مانع از دور بودن انسان از حس طبیعی و انسانی نمی شود . چه رستمی که در چاه گرفتار آمده و یا اسفندیار رویین تن که خاک به رخ کشیده. حس آمیزی که در سرایش داستانها و پردازش آنها وجود دارد ما را با احساسات درونی خود همراه می سازد ، تا با شوق و وجد بیشتر به خوانش شاهنامه ادامه دهیم و داستان را به همراه شخصیتها و در موقعیتهای آنها پی بگیریم . گویی که همراه رستم بر بالین سهراب نشسته ایم و آن ترنج نارسیده را که از شاخه افتاده لمس می کنیم . درک موقعیتها و تشخص داستانها ، زاییده ی حسی قوی ست که در آنها تزریق شده است و این حس آمیزی مخاطبین خود را همره می سازد تا با شرایطی نو خود را بیازمایند و در جریان سیالیت ذهن مطابقت نمایند . زمانه ای که می تواند هم اینک در عصر آنان جریان داشته باشد .این از نکات اوج و هنر پیر توس می باشد که در طول تاریخ ادب جهان قد علم می کند و خود را در میان بزرگترین آثار حماسی جهان محک می زند . رد پای اندیشه های بسیار بارور که در چاچوب و حصول زمانی جای نمی گیرد در شاهنامه نمودار است و بخوبی می نوان آن را پی گرفت . همین امر ، یکی از وجوه زیبایی شناسی و تعلقات ماندگار این اثر می باشد که انسان تاریخی را ، در هر بعدی از زمان همراه خود می نماید ، و از حصار فکری و تعلقات مادی دور می سازد . بغض ، حسد، کینه، عشق و محبت و هر حسی از اجزای انسانی در وجود تمام شخصیتها جاری ست و هر کدام بگونه ای این اجزا را کم و پیش به همراه دارند . حتی زمانی که قرار است قضای الهی سرنوشت پهلوان بزرگ شاهنامه را به گونه ای رقم بزند که در قبال مرگ فرزند ،نقطه ی عطف این اثر را بوجود بیاورد . و جهان پهلوان با توسل به نیرنگ ، تقدیر را به دست خود می گیرد و فاجعه ساز می شود . اساطیر در قبال پدیده های کیهانی منفعل نیستند . در واقع مرجع تمام چیست ها و چراهای بشری و ناشناخته های موجود را جوابگو هستند .و در وضعیت های مو جود هدف های والایی را دنبال می کنند ، که در آن حس نوعدوستی و آرمان خواهی نمودار است . این آرمان خواهی را به دنبال بینش ، تفکر و آیینی که بدنبال دارند پی می گیرند و بنا به اعتقادات خود در چاچوب آیین و مقدسات عمل می کنند . گرایش پهلوانان و اساطیر در شاهنامه با توجه به خیر و شر و زیر مجموعه ای از درستی و نادرستی ها ، باورها و ناباورها پی ریزی می شود تا بتوانند جهان خارج از ذهن خود را بنا به نظم موجود و در پرتو این عناصر ازلی بسازند . آنان با توجه به متغیر های زمان و تقابل های موجود دایما در کنش هستند ، تا به بازآفرینی در وجوه درونی خود و خاستگاه اخلاقی آنان تاثیر گذار باشد . اساطیر شاهنامه در بستر تاریخی پیش می روند و مناسبات اجتماعی خود را بطور فزاینده شیوه ای بر روابط انسانی خود قرار می دهند تا بتوانند به آرمانهای خود دست یابند .آرمانهایی که تنها در ذهنیت تاریخی زمان خود بسنده نمی کند . بلکه سازنده ی بستری در اعمال و اندیشه های آنان است .فرا زمان و فرامکان است . این عناصر فرا زمان و فرا مکان هنگام هجوم اقوام بیگانه به ملت و سرزمینی ،انسجام و تشکل خود را نشان می دهند و پیوسته به دنبال یافتن اجزای خویش و سامان بخشیدن به عناصر غایب به استمرار اهداف خویش می پردازند. تقابلی که از دو نیروی خیر و شر در سراسر شاهنامه و در تمام داستانها ساخته و پرداخته شده است از یک روند طبیعی و از عناصری سر شار در طبیعت انسان سر چشمه می گیرد . که این تقابل در وجود تمامی عناصر سازنده ی این حماسه و در نگرش ، اعمال و کردار آنان وجود دارد . این ویژگی کارکرد بارز حماسه را باز می شناساند . در پرتو آن با حضور این دو عنصر در قالب و طبیعت قهرمانان به ستیزی می پردازد که از سویی تقدیر و سرنوشت و از سوی دیگر عامل انسانی در نمودار ساختن این دو نیرو تاثیر گذار است . وجود اسطوره در شاهنامه با توجه به وضعیت و خرد مدرن امروز از اوج خود برخوردار است .زیرا می توان این اسطوره ها را شکست و آن را ارزیابی کرد تا در قالبی انسانی و تابع تقدیر و شرایط موجود به باور برسد.همچنین می توان از اوج اسطوره به شکل بنیادی آن پرداخت ،زیرا که آنان ویژگی ها و موقعیتها ی جغرافیایی ، تاریخی و سیاسی زمان خود را در بر دارند و هیچگونه جدایی بین آنها و شخصیتهای پرداخت شده وجود ندارد . آیینها در شاهنامه به نوعی تشکیل یافته اند که با قرار دادن نو و کهنه از جنگ و ستیزی درونی در اعصار زندگی بشر خبر می دهند ،جنگ و ستیزی که اقشار بشر در طول تاریخ با آن دست به گریبان شده اند . و هیچ کدام نتوانستند به تنهایی بردیگری سبقت بگیرند . زیرا هر سنت در بستر گذشته ی خود حرکت کرده و از آبشخور خود تغذیه کرده است . هر فکری غیر از این ، آن شود که رستم را به سوگ نشاند و از این احتمال قطعی به دور نشست .و ما در تقابلی نسبی فرو برد که هیچ چیز در نفس خود پایدار نخواهد بود . در واقع این حکومتها هستند که با واسطه و میانجی قرار دادن آیین و فرهنگ ملتی نقش ارتباطی خود را ایفا می کنند . همانگونه که اساطیر و پهلوانان شاهنامه که خود اهرم و بازوی محکمی از حکومت هستند ، با توسل و تکیه بر این آیین به فکر ایجاد ساختار و اندیشه ای مردمی و در ابعادی انسانی ، آرمانهای جهان شملی را در ذهن خود می پرورانند و به همان نسبت که خود در مرکز قدرت قرار دارند در واقع نقش میانجی میان حکومت و مردم را به دوش می کشند . در شاهنامه تنها با اشعاری سروده شده به نظم برخوردار نیستیم ،بلکه با تاریخ یک ملت با تمام ابعاد سیاسی ،فرهنگی و اجتماعی آن روبرو هستیم ، که به گونه ای از برج رفیع ادب فارسی و ابزاری همچون اسطوره ،حماسه و صنایع دیگر برخوردار است . شاهنامه فی نفسه اثری فراتر از یک اثر هنری است .و بینشی هستی شناسانه به ما ارایه می دهد که با آن به اعماق زندگی قهرمانان داستان فرو رویم.بگونه ای که خود را به چالش بکشانیم ،این چالش نه تنها با دیدی ارزشی به قضایا می باشد بلکه احیای خلا های موجود در بستر تاریخی یک کلت است . پسر کشی یا پدر کشی اتفاقی در ابعاد داستانی به نظم کشیده شده نیست ،بلکه تکرار همیشگی تاریخ ماست . تاریخی که بر آمده است نه برساخته . تاریخی که اغنیا واسطه آن بوده اند و فقرا تمام کننده ی آن . تاریخ بر آمده ای که تاریخ اشرافی را بدنبال دارد و آنچه رنگ به رنگ ، بر زندگی یک ملت می پاشد و خود را اسیر فقر فرهنگی می کند . با تمام بن مایه های فرهنگی اش که می توان در آن جریان داشت و بستر سازی کرد . پس این فقر چگونه ریشه دارد ؟وقتی شاهنامه ، حافظ ، مولانا سیطره ی فرهنگی ما را تشکیل می دهند ،چه جایی برای این فقر و اسارت وجود دارد؟ وقتی شاهنامه سیاست باز می شود نه سیاست ساز ، وقتی اوج رستم را لابه لای ابرها جستجو می کنیم و پای زمینی اش را نمی بینیم . وقتی سهراب را که به عرش تن می ساید می بینیم آما حس آرمانخواهی ،نو اندیشی و نو آیینی او را نمی بینیم . وقتی هیبت انسانی خود را در رقم زدن سر نوشت دور می بینیم . آنجاست که شاهنامه فقط نامه ی شاهان می شود و مارا از الگوی زمینی خود دور می کند. آن گاه در ظاهر با اشعاری روبرو می شویم که زاییده ی ذهنی حماسه سرا است و دیگر هیچ .... سوژه ای که از شناسای خود دور مانده است.

میترا سرانی اصل

دلم برای موشهای این دیوار

بی قرار گوشهای این دیوار

قلبم جویده جویده به گوشهایی آویزان

و صدایم که در من کشته است

من به جهانی بی قرارم

که تاولهای چرکینش

بوی مشمیز قرارها و بوسه هاست

و جهانگیری

که حکم موسایی بدنبال دارد

جغرافیای تنش را ، به مردابی سپرده

و کلمه را که مقدس بود

که کلمه بود که اول بود

اول بود را به جغرافیای تن کشانده

و نقطه های آخر سر از قراری در می آورد

که نقطه ی پایانی جهان است

او می خندد

و من و نقطه های بیشمارش

او می خندد

من چشم در برابر چشم

لعنت به هر چه این زندگیست .

    از همه دوستانی که در این مدت نتوانستم به کامنتهای آنان

      پاسخ دهم عذر می خواهم و امیدوارم در مدت زمان

                  پاسخگوی این عزیزان باشم .

                  با سپاس از همه ی دوستان

 نمیدانم شما که هستید که مرتب با هک کردن  وبلاگ من  هر تغییری که بخواهید در

آن انجام می دهید و ایمیل هایم را حذف می کنید و روح و روان مرا بهم می ریزید .

ولی این زندگی که به اندازه ی کافی با ما بازی دارد و مشتش را به سمت ما نشانه

می گیرد ، شما چرا ؟ من که هیچگاه قصد آسیب رساندن به کسی را نداشته ام و

ندارم شما چرا غضب می کنید و مشتتان را بر من نشانه گرفته اید ؟

نگذارید نفس هایم بیش از این تنگ شود .

چرخ خیاطی مادر سیاست می دوزد

دستم که بالا می رود

بالای تنم

خزر را می غلتانم

روی آبی پیرهن

چشمهایم بی عینک ذره بینی ست

که فلسفه بدست می دهد

چینهای پیراهنم پر از جنوب

تکان میخورند

و من که دستهایم را برای بالا بردن

بالا می برم  ، بالای خودم

جنوب پیراهنم را باد می برد

بوی تعفن می دهد

 گربه ی تنم

که بر جمهور تن چسبیده

خجالت می کشم

عریانی ام را باد از من برده

دلقکهایی که در سر انگشتانم بازی می کنند

کلاهی بر سر گربه گذاشته اند

چشمها را بسته

و مادر نمی بیند

عریانی ام را به جهان سپرده ام

و سینه هایم را به عطر دستانش

تا لبهایم  سرخ شود

از گلهای یپرهن

چرخ خیاطی مادر را ، که  سیاست می د وزد

دوست دارم

مروری بر مجموعه شعر فراوان کلمه است (آنا شکرالهی) از برگزیدگان جایزه شعر نیما

         شاخص های کلی در شعر آنا با توجه به ظرفیتهای ذهنی و درونی شده  ی شاعر از بستری که در آن زندگی

می کند جدا نیست .شاعر به کلیت هایی  در فضای جغرافیایی و عوامل پیرامونی  که در آن بسر می برد آگاه است و

آنها را در زیر نگاه ذره بینانه ی خود به چالش می کشاند . آنا در فکر تکنیکی کردن و تیوریزه کردن شعر خود

نیست ، بلکه همه ی پارامترهای شعری اش برآمده از خاستگاه تجربیات وی می باشد .

         کلمات و همزیستی با آنها از مهمترین عواملی هستند که شاعر شعرش را بواسطه ی آن به رخ می کشد .

شعر نقشه ص7:

از ما می خواهند تنها به راه راست برویم

و این مکان گنج را در سرزمینهای چپ  /  باطل می کند

         - سرپیچی از قواعد معمول و متعارف به لحاظ مفهومی و یافتن گنجی که همان کلمه است ، در شعر شاعر

می بینیم  . ساختار و فرم  بخوبی این شعر را مهندسی کرده است .

 شعر ماردوش ص 23 :

انسان ها نمایشنامه نویس نیستند

اما سخت به شانه های من وابسته اند

از خانه  /  تاکنون

درباره ی ضحاکی درونی  /  چیزی نگفته ام

از کتف های کتابم سریال کوچکی پخش می شود

        - تعمیم بخشیدن به عناصر و گذر از لایه های اولین زبان و متعاقبا تاخیر در مدلولها شعر را دچار تعلیق کرده

و با بوجود آوردن فضای استعاری شعر، موجب التذاذ آن گردیده . شاعر با خود بزرگ بینی به لحاظ مفهومی روبرو

است که با اهرم ضحاک به آن عینیت بخشیده و هم به نوعی آن را مردود ساخته

شعر ابراهیم ص 9

در انفجاری که شب گذشته روی داد

ابراهیم صحنه را تبدیل به گلستان کرد

       – تلمیح و بازسازی اسطوره ای ابراهیم هر چند چندان کارکرد زبانی ندارد اما نرم زبانی بدون طنطنه باعث

گیرایی شعر شده است .

        شعر رستگاری ص 21 –

علی رغم آفتاب  / هوا پر شده از کادرهای ابری

بینایی غلبه می کند  / تا از اتفاقاتی که نمی افتد عکس بگیرم

       - بینایی مفهوم عمیق خود را در شعر اثر بخشیده و بعنوان مفهوم کلیدی شعر را بدست می گیرد .دوربین و دکمه ای که به فشار دادن نیاز ندارد و نوری که خود بخود سوژه ی قلب را روشن می کند ، ابزار این بینایی هستند که شعر را در کادر خود جای می دهند . شاعر تشعشعات را بواسطه بینایی در شعر تزریق می کند و نیاز به حرکت فیزیکی ندارد .

شعر هفته ها ص 28

        - عناصر حاضر در این شعر می تواند در راستای یک شعر بکر قدم بردارد ، اما در بعضی نقاط از ضعف و سرگردانی برخوردار است و کارکرد  عناصر حاضر به نفع شعر عمل نمی کنند ، مثل گندم که در افعال ضد و نقیضی گرفتار است .اما سطرهایی مثل :( به نزدیکیت دچار بودم ) از سطرهای درخشان و با قابلیت زبانی است .هر چند این سطر ، سطر قبل از خود را خنثی کرده ( من نمی توانستم از تو دور باشم ) چون سطر دوم با قابلیت توانایی که دارد تداعی کننده ی آن می باشد . در بند سوم شعر :

فهمش دشوار بود  / ما اینجا هرز می رفتیم / بی سوار و اسب حاضر به یراق

-این بند تزیینات کلامی ندارد اما فی نفسه در ذات شعری خود زیباست و سطر سوم بخوبی در فهم شعر تبیین شده . بعلاوه ی پاگردهای مناسبی که برای شعر در نظر گرفته شده است . سطر آخر این شعر : ( و خونریزی برای کسانیست که جمعه ها هم .) این سطر از نبود فعل رنج می برد چون حذف به قرینه هم ندارد و با نقطه ای به پایان رسیده .

شعر گنبد کبود ص 34 :

گرچه آبی بعد از شکسته شدن / با پای چوبیش به آسمان رفت / و به کار خردتر و منتشر شدن ادامه داد /

اما وزارت نقاشی همچنان مجروح است و قرمز /

- نشان دادن آسمان و خرد کردن آن در پای یک تابلوی نقاشی قابل تامل است مخصوصا با طنز بکارگرفته شده و تشخیصی که برای عناصر حاضر به استخدام شعر در آمده .و این از بدیعیات ادبیات است که می تواند دنیایی را در پای تابلو بکشاند و ساخت و سازهای شهری را با آن نمودار کند .

شعر چارپاره ص44

-در این اتاق چاهار تا من هست  / اولی / دومی / به سومی دست می برم / چاهارمی بزرگتر از من است

شاعر در این شعر خودش را به چالش می کشد . هرچند انتظار می رود این منیت ها با شاعر وارد سخن می شوند و خود را از جایگاهی که دارند به چالش بگذارند ، اما شعر در تداعی بخشیدن به این تفکر صوری عمل نمی کند و با استفاده از المانهای دیگری این منیت ها را به اجرا می گذارد مثل صورت اضافه ای که به شاعر بد نگاه می کند و یا در هیبت کسی که برای بیرون آوردن صلاح مملکتش به تن پیله می کند .

این شعر پویا و با اندیشگی شعر بواسطه ایجاز و همچنین فرم و ساختار کارکرد پیدا می کند . منیت ها اتفاقات درونی شده ی شعر هستند که شاعر بواسطه ی آنها ارتباط قوی را در مجرای شعر بوجود آورده است .تاثیرات اجتماعی که سازنده ی این منیت ها هستند و شاعر را به دیالوگ با خود وا می دارد  بخوبی در این شعر مشاهده می شود .

شعر آبها ص50

 دستم لرزید / و بخشی از اقیانوس اطلس را ریختم /

     جز نگری در این شعر بخوبی در ذات شعر راه پیدا می کند و جهان بینی عمیقی را در بطن خود بهمراه دارد .نکته ی مهم این است که شاعر دانسته و یا ندانسته با یک جهان بینی عمیقی به سراغ شعر رفته و توانسته  آن را خرد و با ریزش این جهان بینی ، اقیانوس را در دستان خود جای دهد که این امر از توانایی های شاعر محسوب می شود .

در شعر اکو ص -51  تنها با بازی کلمه این و آن در صحنه تکرار روبروییم و هیچ اتفاقی در خارج از آن صورت نمی گیرد جز بازنمایی واقعیتی که هست  . این شعر در دستگاه زیبایی شناسی من قرار نمی گیرد .

شعر کف بینی ص 52  : پنجشنبه است  / و من به شکلی سیاه / میان خطوط عمرم دراز کشیده ام /

    با توجه به کوتاهی شعر اما برش عمیق و زبانی موجز توانسته از مولفه های یک شعر خوب بهره مند گردد و در همین چند سطر شعر بخوبی راهبرد دارد و از استتیک خوبی برخوردار شود .هرچند که دارای یک تم تکراری می باشد اما عمق شعر توجه ما را به سمت خود جلب می کند و ذهنیت تازه ای بوجود می آورد .

      - شعر مریی یا نامریی  ص58

این شعر با اینکه  در راستای اعتقادی شاعر قدم بر می دارد  اما رنگ و بوی ایدیولوژی و شعاری ندارد و از شعرهای موفق این مجموعه است که توانسته ذات خود را به رخ بکشد . زبان روایی شعر هم بگونه ای موفق و با حفظ تعادل اجرا شده است :

ما چند نفر فضای زیادی داشتیم / جای همه می شد / الا اعظم

و یا : من هم بدون اینکه از اینجا به جایی بروم / خداوند را می بوسم

وجود اعظم را با ظرافت و ایجاد فضایی پارادوکسیکال تعبیه کرده .

     یگانگی شاعر با جهان هستی اش و باور به آنچه است بطوریکه نمی خواهد سکوی پرتابی باشد برای پریدن و پیروز شدن

من بازنده نیستم  / گر چه علایم پیروزی در جهات من تعریف نمی شوند

    در کل شاعر با اتفاقات و انگیزه های درونی و فردی خویش بخوبی در می آمیزد و از رویارویی با آنها خودداری نمی کند و آنها را در چرخه ی زندگی قرار می دهد . ظرافتهای عینی و ذهنی در وجود شاعر  بطور متناظر عمل می کند و این اهرم قوی در دست شاعر است .هر چند خامی و ناپختگی در برخی اشعار دیده می شود ، اما اینها تجربه های شاعر است که اجتناب ناپذیرند و زمان دریچه های تازه ای به روی شاعر خواهد گشود و بی شک با توجه به محرکهای اجتماعی و اقلیمی به زبان تازه و ادراک شده ای خواهد رسید .با توجه به اینکه ما به پیچیدگی و دشواری خاصی در شعر آنا برخورد نمی کنیم و این نشانه ی کمیت فرهنگی و زبانیت شعر  شاعر نیست ، چون شاعر بخوبی توانسته با جهان خارج از ذهن خودش تعامل ایجاد کند و با پتانسیل هر چه بیشتر با آن موجه شود .